Neden olur, ne zaman hekime görünülür?

Erkekte meme büyümesi (jinekomasti)

Kısaca

Jinekomasti, erkekte meme bezi dokusunun iyi huylu büyümesidir. Bir ya da iki meme etkilenebilir. Sık görülür ve çoğu olguda tedavi gerekmez. Ergenlikte ortaya çıkan genellikle kendiliğinden geçer. Bazen başka bir hastalık, ilaç ya da madde nedeniyle ortaya çıkar. Sert bir kitle, kanlı olabilen meme başı akıntısı ya da meme derisinde değişiklik, meme kanserinin belirtisi olabilir. Ayrıntılar “Ne zaman acil?” bölümündedir.

Bu sayfada
Erkek göğsünün yandan kesitleri, yan yana üç bölme; her bölmede ön yüz solda, göğüs duvarı sağda, baş tarafı yukarıda. Üç bölmede de soldan sağa ince deri bandı, küçük ve yassı meme başı, açık sarı yağ tabakası, kiremit rengi göğüs kası ve arkasında beş oval kaburga kesiti var. Soldaki bölmede (normal) yağ tabakası ince, göğüs çizgisi düz; meme başının arkasında yalnız çok küçük bir bez adacığı var. Ortadaki bölmede (jinekomasti) meme başının hemen arkasında, deriyle kas arasında düğme biçiminde pembe bir bez dokusu var; bu bölgede göğüs çizgisi yuvarlak biçimde öne kabarmış. Sağdaki bölmede (psödojinekomasti) bez büyümesi yok; yağ tabakası göğüs boyunca belirgin biçimde kalınlaşmış.
Büyüt

Ayrıntıları görmek için çizimi sağa veya sola kaydırın. Klavyede ok tuşlarını kullanabilirsiniz.

Erkek göğsünün yandan kesitleri, yan yana üç bölme; her bölmede ön yüz solda, göğüs duvarı sağda, baş tarafı yukarıda. Üç bölmede de soldan sağa ince deri bandı, küçük ve yassı meme başı, açık sarı yağ tabakası, kiremit rengi göğüs kası ve arkasında beş oval kaburga kesiti var. Soldaki bölmede (normal) yağ tabakası ince, göğüs çizgisi düz; meme başının arkasında yalnız çok küçük bir bez adacığı var. Ortadaki bölmede (jinekomasti) meme başının hemen arkasında, deriyle kas arasında düğme biçiminde pembe bir bez dokusu var; bu bölgede göğüs çizgisi yuvarlak biçimde öne kabarmış. Sağdaki bölmede (psödojinekomasti) bez büyümesi yok; yağ tabakası göğüs boyunca belirgin biçimde kalınlaşmış.
  1. 1 Meme başı
  2. 2 Deri altı yağ dokusu
  3. 3 Göğüs kası
  4. 4 Kaburga
  5. 5 Meme başının altında büyümüş bez dokusu (jinekomasti)
  6. 6 Kalınlaşmış yağ dokusu (psödojinekomasti)
Çizimin açıklaması

Solda normal erkek göğsü. Ortada jinekomasti: meme başının hemen altında bez dokusu büyümüştür. Sağda psödojinekomasti: göğüs yalnız yağ dokusu arttığı için büyümüştür. Jinekomasti, yağ ve bez dokusunun karışımı da olabilir.[2, 4, 6, 7]

Temsilî çizim, ölçekli değildir. Bu site için hazırlanmıştır.

Jinekomasti nedir?

Jinekomasti, erkek meme dokusunun iyi huylu büyümesi ve kadın memesine benzer bir görünüm kazanmasıdır[2]. Fazla kilo nedeniyle yağ dokusunun artmasına bağlı büyük göğüs jinekomastiden farklıdır; buna psödojinekomasti (yalancı jinekomasti) denir[6]. Jinekomasti, yağ ve bez dokusunun karışımı da olabilir[7]. İtalyan Androloji ve Cinsel Tıp Derneği (SIAMS) kılavuzuna göre tanının temeli muayenedir: dikkatli bir muayene çoğu hastada jinekomastiyi yağ artışından ayırmayı ve kanseri düşündüren bulguları fark etmeyi sağlar[1].

Sık görülür: Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD) kılavuzu, sıklığı yaşa ve tanı ölçütlerine bağlı olarak yüzde 32 ile 65 arasında verir[2]. Sıklık yaşam boyunca üç kez zirve yapar: bebeklikte, ergenlikte, orta ve ileri yaşta[2]. 50 yaşın üzerindeki 3 erkekten 2'sine kadarında görülür[6].

Erkekte meme büyümesi neden olur?

Jinekomasti, östrojen ve testosteron hormonları arasındaki dengesizlikten kaynaklanır[6]. TEMD'e göre bu, memeye artan östrojen etkisinden, azalan erkeklik hormonu (androjen) etkisinden ya da ikisinin birleşiminden doğabilir[2, 3]. Kaynaklarda şu nedenler sayılır:

  • ergenlikte ve 50 yaşın üzerinde hormon değişiklikleri[5].
  • fazla kilo, obezite ya da yetersiz beslenme[5, 6].
  • karaciğer hastalığı (siroz), böbrek hastalığı ve tiroid bezinin fazla çalışması[5, 6].
  • hormon salgılayan tümörler nadir nedenler arasında sayılır (SIAMS)[1]; healthdirect örnek olarak testis, prostat ya da böbrek üstü bezi tümörlerini verir[6].
  • Klinefelter sendromu gibi bazı genetik durumlar[6].
  • bazı ilaçlar, besin takviyeleri ve maddeler (aşağıda ayrıca anlatılıyor)[5, 6].

Vücut yağı östrojen üretir; östrojen artışı meme dokusunun büyümesine yol açabilir[7]. Yaşlandıkça testosteron üretimi de azalır; daha çok östrojen ve daha az testosteron memelerin büyümesine yol açabilir[7]. Bazı olgularda jinekomasti, hormon salgılayan tümörlerin erken belirtisi olabilir[1]. SIAMS, TEMD ve healthdirect'e göre ayrıntılı incelemeye rağmen yaklaşık 4 olgudan 1'inde neden bulunamaz[1, 2, 6].

Erkeklerde meme büyümesi yapan ilaçlar ve maddeler hangileri?

Bazı ilaç türleri vücudun hormon dengesini değiştirerek jinekomastiye yol açabilir[7]. Kaynaklarda şu ilaç grupları anılır:

  • bazı yüksek tansiyon ve kalp ilaçları; örneğin spironolakton[3, 7].
  • ruhsal hastalıklar için kullanılan bazı ilaçlar[7].
  • mide ülseri için kullanılan ilaçlar[7].
  • östrojen içeren ilaçlar[3].
  • prostat tedavisinde kullanılan, testosteron üretimini baskılayan ilaçlar[3].
  • bazı kanser tedavileri (örneğin hormon tedavileri) ve antibiyotikler[7].

Kas yapmak için kullanılan anabolik steroidler de jinekomastiye yol açabilir[7]. SIAMS'a göre doping amacıyla, yani spor performansını artırmak için kullanılan hormonal maddeler jinekomastiyle sık ilişkilendirilmiştir[1]. Alkol kötüye kullanımı, bir Danimarka çalışmasında ilaçlardan sonra ikinci en sık risk faktörü bulunmuştur[1]. Breast Cancer Now, bazı bitkisel takviyelerin ve cilt bakım ürünlerinin östrojen içerdiğini, bunlar bırakıldığında etkilerinin de duracağını yazar[7]. Bir derlemeye göre, incelediği ilaçların çoğunda ilacın jinekomastiye gerçekten neden olup olmadığı bilinmiyor; bağlantı varsayımdır, spironolakton bunun dışındadır[15]. Bu liste, reçeteli bir ilacı bırakmanız için bir öneri değildir. healthdirect, östrojen düzeyini artıran ilaçlardan kaçınmanın jinekomastiyi önlemeye yardımcı olabileceğini yazar; bunun için hekiminize ya da eczacınıza danışabilirsiniz[6].

Ergenlikte başlayan jinekomasti geçer mi?

Ergenlikte ortaya çıkan jinekomasti genellikle kendiliğinden geçer[5]. Kalıcılık konusunda kaynaklar ayrışır: TEMD'in hasta sayfası jinekomastinin 17 yaşından sonra nadiren görüldüğünü yazar[3]; SIAMS'a göre 20 yaşında yaklaşık yüzde 20'sinde meme büyümesi tam olarak gerilememiştir[1].

Jinekomasti kendiliğinden geçer mi?

Yetişkinlerde süre önemlidir: ağrı ve hassasiyet gibi belirtiler 6 ay içinde gerileyebilir, 1 yıldan uzun süren olgularda ise dokunun lifli (fibrotik) yapıya dönüşmesi nedeniyle kendiliğinden gerileme nadirdir[2]. 60 yaşın üzerinde ortaya çıkan ve oluş mekanizması tam olarak bilinmeyen jinekomasti gerilemeyebilir[2]. Çoğu olguda tedavi gerekmez; sorun oluyorsa hekim, nedene yönelik tedaviyi, fazla kiloluysanız kilo vermeyi, seçilmiş durumlarda hormonları etkileyen ilaçları ya da diğer yöntemler işe yaramadığında ameliyatı önerebilir[1, 2, 3, 5, 6, 7].

Erkekte meme ağrısı neden olur?

Jinekomastide ağrı ve hassasiyet olabilir; erişkinlerde daha çok meme başı duyarlılığı olarak görülür[2]. Kaynaklar ağrıya farklı ağırlık verir: Amerikan Radyoloji Koleji (ACR) jinekomastinin kanserden daha sık ağrılı olduğunu yazar[4]; SIAMS ise tek taraflı olgularda areolanın (meme başı çevresindeki koyu deri) sınırları dışında yerleşen sert ve hassas bir kitleyi kanser işaretleri arasında sayar[1]. Amerikan Kanser Derneği (ACS), erkekte meme kanseri kitlesinin genellikle (ama her zaman değil) ağrısız olduğunu yazar; bu nedenle ağrının olması kanseri dışlamaz[8]. Memede ya da meme başında geçmeyen bir ağrı için bir hekime görünün[5].

Jinekomasti nasıl anlaşılır, meme kanserinden nasıl ayrılır?

Jinekomastide kitle çoğu zaman doğrudan meme başının altındadır; yumuşak, lastik kıvamında ya da sert, yerinden oynayan bir kitle olarak ele gelir[4]. TEMD dört tipik özellik sayar: bez dokusu merkezdedir, simetriktir, genellikle iki taraflıdır ve erken büyüme evresinde dokununca hassastır[2]. Erkek meme kanseri ise genellikle tek taraflıdır, sert ele gelir, deri altında yerinden oynamaz; pürüzsüz değil, düzensiz ve yumrulu hissedilir[6]; TEMD'e göre ayrıca hızla büyür[2]. Kitlenin yeri konusunda kaynaklar aynı şeyi söylemez: TEMD kanserin areolanın dışında, merkez dışı yerleştiğini yazar[2]; ACS kitlenin sıklıkla meme başının ya da areolanın altında veya yakınında olduğunu[8], healthdirect her zaman meme başı çevresinde olmadığını[6], ACR ise meme başının altında olabileceğini ya da jinekomastiden farklı olarak meme başına göre merkez dışı yerleşebileceğini[4] belirtir. Bu nedenle yerleşim tek başına jinekomastiyi kanserden ayırmaz[4, 8]. Bu özellikler yalnızca bir yol göstericidir; kaynaklar bunları “genellikle” ya da “çoğu zaman” diye verir[6, 8]. Kitlenin nedenini kendiniz anlamaya çalışmayın; her zaman bir hekime görünün[17]. Ne kadar çabuk bir hekime görünmeniz gerektiğini “Ne zaman acil?” kutusunda bulabilirsiniz. İngiltere Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS), erkekte meme kanseri belirtilerinin bazılarının, kitleler dahil, yaygın olduğunu ve başka durumlardan kaynaklanabileceğini söyler; belirtilerin olması kesin olarak kanser olduğunuz anlamına gelmez, ancak bir hekime kontrol ettirmeniz önemlidir[10]. Memede ele gelen bir kitlenin nasıl incelendiği Memede kitle sayfasında anlatılıyor.

Erkek göğsünün önden çizimi, üst üste iki bölme; köprücük kemiklerinden meme altı kıvrımının biraz altına kadar, yüz yok. Kişinin sağı resmin solunda. Üstteki bölmede (tipik jinekomasti) iki memede de meme başının altında, ortada, eşit büyüklükte yumuşak birer dolgunluk var; meme başları ve deri normal. Alttaki bölmede kişinin sağ göğsü düz ve normal; sol tarafta areolanın hemen alt iç kenarında deri altında küçük, hafif düzensiz bir kitle, aynı taraftaki meme başında içe çekilme ve kitlenin yakınında küçük bir deri çukurlaşması görülüyor.
Büyüt

Ayrıntıları görmek için çizimi sağa veya sola kaydırın. Klavyede ok tuşlarını kullanabilirsiniz.

Erkek göğsünün önden çizimi, üst üste iki bölme; köprücük kemiklerinden meme altı kıvrımının biraz altına kadar, yüz yok. Kişinin sağı resmin solunda. Üstteki bölmede (tipik jinekomasti) iki memede de meme başının altında, ortada, eşit büyüklükte yumuşak birer dolgunluk var; meme başları ve deri normal. Alttaki bölmede kişinin sağ göğsü düz ve normal; sol tarafta areolanın hemen alt iç kenarında deri altında küçük, hafif düzensiz bir kitle, aynı taraftaki meme başında içe çekilme ve kitlenin yakınında küçük bir deri çukurlaşması görülüyor.
  1. 1 İki tarafta, meme başlarının altında ortada ve simetrik büyüme
  2. 2 Tek tarafta sert kitle
  3. 3 Meme başında içe çekilme
  4. 4 Deride çukurlaşma

Üstte tipik jinekomasti: büyüme iki memede de meme başının altında, ortada ve simetriktir. Altta hekime hemen gösterilmesi gereken bulgulardan bazıları: tek tarafta sert bir kitle, meme başında içe çekilme ve deride çukurlaşma; bunlardan biri tek başına da olabilir. Bu özellikler yalnız yol göstericidir; kitlenin yeri tek başına jinekomastiyi kanserden ayırmaz. Ne kadar çabuk hekime görüneceğiniz “Ne zaman acil?” kutusundadır.[2, 4, 6, 8]

Temsilî çizim, ölçekli değildir. Bu site için hazırlanmıştır.

Jinekomasti meme kanseri riskini artırır mı?

Erkekte meme kanseri nadirdir; meme kanserlerinin yaklaşık yüzde 1'i erkeklerde görülür[13]. TEMD, ACR, healthdirect ve Breast Cancer Now, jinekomastinin meme kanseri riskini artırmadığını ya da bir risk faktörü olduğuna inanılmadığını belirtir[2, 4, 6, 7]. Bir derleme de çalışmaların çoğunda jinekomastinin anlamlı bir risk faktörü olmadığını yazar[14]. Buna karşılık Almanya'da hekimlere yönelik Deutsches Ärzteblatt dergisinde 2025'te yayımlanan bir derleme, jinekomastinin daha yüksek meme kanseri riskiyle ilişkili olduğunu bildirir[13]. Klinefelter sendromu olan erkeklerde meme kanseri riski daha yüksektir[1, 2, 9, 11]. TEMD bunu 20 ila 60 kat artış olarak verir, ancak riskin kadınlardakinden hâlâ belirgin biçimde düşük olduğunu belirtir[2]. Klinefelter sendromunuz varsa memelerinizin nasıl izleneceğini hekiminizle konuşun: SIAMS kılavuzu yılda bir meme muayenesi önerir, TEMD rutin mamografi taraması önermez[1, 2]. Breast Cancer Now, jinekomastiniz olsa bile memenizin farkında olmanın önemli olduğunu ve başka bir değişiklik fark ederseniz, tanıdan ne kadar kısa süre sonra olursa olsun, hekime dönmenizi söyler[7].

Jinekomasti için ne zaman hekime görünülür?

healthdirect, jinekomastinin genellikle ciddi olmadığını, ancak nedenini bulmak için hekime görünmenin önemli olduğunu belirtir[6]. Memenizin boyutu ya da görünümü sizi endişelendiriyorsa ya da bu durum sizi utandırıyorsa bir hekime görünün[5, 7]. Doku büyürse, ağrılı hâle gelirse ya da yeni bir yakınma ortaya çıkarsa hekime geri dönün[7]. TEMD'in hasta sayfası, yeni ortaya çıkan, hızla büyüyen, 5 cm'yi aşan, ağrılı ya da hassas bir büyümede altta yatan nedenlerin dikkatle araştırılması gerektiğini söyler[3]. İngiltere Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmelliği Enstitüsü'nün (NICE) kılavuzu, hekimlere, testiste ağrısız büyüme ya da şekil veya doku değişikliği olan erkekleri kanser şüphesiyle hızlı uzman değerlendirmesine sevk etmeyi değerlendirmelerini söyler[12]. Bu kılavuz jinekomasti için değil, kanser şüphesi uyandıran belirtileri olan kişiler için yazılmıştır[12].

Jinekomasti için hangi doktora gidilir?

İlk adım, bir hekimle konuşmaktır[6]. Breast Cancer Now, hekimin yakınmalarınızı değerlendireceğini ve gerekirse sizi bir meme kliniğine yönlendirebileceğini belirtir[7]. TEMD'in hasta sayfası, endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları uzmanıyla görüşülürse uygun bir değerlendirme yapılacağını belirtir[3]. Hekim sizi muayene eder, yakınmalarınızı ve kullandığınız ilaçları sorar[6]. Gerekirse kan testleri, ultrason ya da mamografi gibi görüntülemeler ve doku örneği (biyopsi) isteyebilir[6].

Kaynaklar

17
  1. Pozza C, Selice R, Barbonetti A, Hasenmajer V, Lotti F, Menafra D, ve ark. Management of gynecomastia in adolescence and adults: the clinical practice guidelines from the Italian Society of Andrology and Sexual Medicine (SIAMS). J Endocrinol Invest. 2026;49(10):2583–2610. (Tam metin okundu. Erişim: 5 Ekim 2026.) doi: 10.1007/s40618-026-02915-2. PubMed: 42258023.
  2. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD). Adrenal ve Gonadal Hastalıklar Kılavuzu 2025, Bölüm 17: Jinekomasti (basılı s. 286–296; s. 296 kaynakçadır). ISBN 978-625-99759-5-5. (Yalnız bu bölüm okundu. Erişim: 5 Ekim 2026.) Metin: file.temd.org.tr.
  3. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD). Jinekomasti (memelerde büyüme): hasta bilgilendirme sayfası. Sayfa kendi tarihini yazmıyor (altbilgi: 2025). Erişim: 5 Ekim 2026. Metin: temd.org.tr.
  4. Expert Panel on Breast Imaging; Niell BL, Lourenco AP, Moy L, Baron P, Didwania AD, diFlorio-Alexander RM, ve ark. ACR Appropriateness Criteria® Evaluation of the Symptomatic Male Breast. J Am Coll Radiol. 2018;15(11S):S313–S320. (ACR anlatı metni okundu; tablo dereceleri alınmadı. Erişim: 5 Ekim 2026.) doi: 10.1016/j.jacr.2018.09.017. PubMed: 30392600.
  5. NHS (Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti). Gynaecomastia (jinekomasti): hasta bilgilendirme sayfası. Son gözden geçirme: 31 Mayıs 2024. Erişim: 5 Ekim 2026. Metin: www.nhs.uk.
  6. healthdirect Australia. Gynaecomastia (jinekomasti): hasta bilgilendirme sayfası. Son gözden geçirme: Mayıs 2025. Erişim: 5 Ekim 2026. Metin: www.healthdirect.gov.au.
  7. Breast Cancer Now (İngiltere meme kanseri derneği). Gynaecomastia (jinekomasti): hasta bilgilendirme sayfası. Son gözden geçirme: Ocak 2024. Erişim: 6 Ekim 2026. Metin: breastcancernow.org.
  8. American Cancer Society (Amerikan Kanser Derneği). Signs and Symptoms of Breast Cancer in Men (erkeklerde meme kanseri belirtileri). Son güncelleme: 15 Ekim 2025. Erişim: 6 Ekim 2026. Metin: www.cancer.org.
  9. American Cancer Society (Amerikan Kanser Derneği). Causes, Risk Factors, and Prevention of Breast Cancer in Men (erkeklerde meme kanserinin nedenleri ve risk etkenleri). Son güncelleme: 15 Ekim 2025. Erişim: 6 Ekim 2026. Metin: www.cancer.org.
  10. NHS (Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti). Symptoms of breast cancer in men (erkeklerde meme kanseri belirtileri): hasta bilgilendirme sayfası. Son gözden geçirme: 24 Mart 2024. Erişim: 6 Ekim 2026. Metin: www.nhs.uk.
  11. NHS (Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti). Klinefelter syndrome (Klinefelter sendromu): hasta bilgilendirme sayfası. Son gözden geçirme: 20 Şubat 2023; sayfanın kendi sonraki gözden geçirme tarihi (20 Şubat 2026) geçmiş. Erişim: 5 Ekim 2026. Metin: www.nhs.uk.
  12. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Suspected cancer: recognition and referral (NICE guideline NG12). Yayın: 23 Haziran 2015; son güncelleme: 15 Nisan 2026. Testis kanseri önerileri (1.6.7, 1.6.8) 2015 tarihlidir; kılavuz jinekomasti için değil, genel olarak kişiler için yazılmıştır. Erişim: 6 Ekim 2026. Metin: www.nice.org.uk.
  13. Faridi A, Gerber B, Hartmann S. Diseases of the Male Breast: Gynecomastia and Breast Cancer. Dtsch Arztebl Int. 2025;122(15):406–411. (Hekimlere yönelik anlatı derlemesi, kılavuz değildir. Tam metin PMC web sayfasından okundu; Europe PMC makaleyi açık erişimli olarak göstermiyor. Erişim: 6 Ekim 2026.) doi: 10.3238/arztebl.m2025.0071. PubMed: 40331995.
  14. Fentiman IS. Risk factors for male breast cancer. Am J Transl Res. 2023;15(12):6918–6925. (Anlatı derlemesi, kılavuz değildir. Tam metin PMC web sayfasından okundu; Europe PMC makaleyi açık erişimli olarak göstermiyor; DOI doğrulanamadığı için verilmedi. Erişim: 6 Ekim 2026.) PubMed: 38186995.
  15. Nuttall FQ, Warrier RS, Gannon MC. Gynecomastia and drugs: a critical evaluation of the literature. Eur J Clin Pharmacol. 2015;71(5):569–578. (Literatür derlemesi; kılavuz değildir. Erişim: 6 Ekim 2026.) doi: 10.1007/s00228-015-1835-x. PubMed: 25827472.
  16. NHS (Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti). Symptoms of testicular cancer (testis kanseri belirtileri): hasta bilgilendirme sayfası. Son gözden geçirme: 2 Nisan 2024. Erişim: 6 Ekim 2026. Metin: www.nhs.uk.
  17. NHS (Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti). Breast lumps (memede kitle): hasta bilgilendirme sayfası; erkeklere özel yazılmamıştır. Son gözden geçirme: 28 Haziran 2023; sayfanın kendi sonraki gözden geçirme tarihi (28 Haziran 2026) geçmiş. Erişim: 6 Ekim 2026. Metin: www.nhs.uk.

Tıbbi gözden geçirme: Op. Dr. Ömer Seyfullah Hasıripi,

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; muayenenin yerini tutmaz. Şikâyetiniz için bir hekime başvurun.