Ne zaman gerekir, nasıl yapılır?

Gastroskopi (mide endoskopisi)

Kısaca

Gastroskopi (mide endoskopisi), ucunda kamera olan ince ve esnek bir tüple ağızdan ya da burundan girilerek yemek borusunun, midenin ve onikiparmak bağırsağının içine bakılan bir incelemedir. Yakınmaların nedenini bulmak için yapılır; gerekirse aynı sırada küçük doku parçası alınabilir ya da kanama durdurma gibi bir tedavi uygulanabilir. Hazırlıkta, işlemi yapacak birimin size verdiği talimat önce gelir.

Bu sayfada
Gastroskopi tüpünün yolunu gösteren şematik çizim: baş ve boyun yandan, yüz izleyicinin sağına bakacak şekilde; gövde önden görülüyor. Başın içinde burun boşluğu, ağız ve dil, bunların arkasında boğaz var. Boynun önünde gırtlak ve nefes borusu, onun arkasında yemek borusu çizilmiş. Yemek borusu göğsün ortasından iniyor ve diyaframın hemen altında, karnın üst bölümünde, izleyicinin sağında duran J biçimli mideye katılıyor; midenin çıkışından sonra onikiparmak bağırsağı izleyicinin solunda C biçiminde kıvrılıyor. Yüzün önünde, resmin sağ tarafında, endoskopun elde tutulan kontrol gövdesi (tutma yeri) dik duruyor; üst bölümünde yuvarlak çevirme düğmeleri var. Bu gövdenin alt ucundan çıkan ince, koyu gri, esnek tüp aşağı doğru yumuşak bir kıvrım yapıp dudakların arasından ağza giriyor, dilin üstünden boğaza, oradan nefes borusunun arkasındaki yemek borusuna geçiyor; yemek borusundan mideye iniyor, midenin çıkışından geçiyor ve ucu onikiparmak bağırsağının aşağı inen bölümünde bitiyor. Tüpün ucunda küçük bir kamera ve önünde soluk bir ışık var. Burun deliğinden boğaza uzanan kesikli çizgi, tüpün burundan da girebileceğini gösteriyor.
Büyüt

Ayrıntıları görmek için çizimi sağa veya sola kaydırın. Klavyede ok tuşlarını kullanabilirsiniz.

Gastroskopi tüpünün yolunu gösteren şematik çizim: baş ve boyun yandan, yüz izleyicinin sağına bakacak şekilde; gövde önden görülüyor. Başın içinde burun boşluğu, ağız ve dil, bunların arkasında boğaz var. Boynun önünde gırtlak ve nefes borusu, onun arkasında yemek borusu çizilmiş. Yemek borusu göğsün ortasından iniyor ve diyaframın hemen altında, karnın üst bölümünde, izleyicinin sağında duran J biçimli mideye katılıyor; midenin çıkışından sonra onikiparmak bağırsağı izleyicinin solunda C biçiminde kıvrılıyor. Yüzün önünde, resmin sağ tarafında, endoskopun elde tutulan kontrol gövdesi (tutma yeri) dik duruyor; üst bölümünde yuvarlak çevirme düğmeleri var. Bu gövdenin alt ucundan çıkan ince, koyu gri, esnek tüp aşağı doğru yumuşak bir kıvrım yapıp dudakların arasından ağza giriyor, dilin üstünden boğaza, oradan nefes borusunun arkasındaki yemek borusuna geçiyor; yemek borusundan mideye iniyor, midenin çıkışından geçiyor ve ucu onikiparmak bağırsağının aşağı inen bölümünde bitiyor. Tüpün ucunda küçük bir kamera ve önünde soluk bir ışık var. Burun deliğinden boğaza uzanan kesikli çizgi, tüpün burundan da girebileceğini gösteriyor.
  1. 1 Burun (tüp buradan da girebilir)
  2. 2 Ağız
  3. 3 Boğaz
  4. 4 Nefes borusu
  5. 5 Yemek borusu
  6. 6 Mide
  7. 7 Onikiparmak bağırsağı (ince bağırsağın ilk bölümü)
  8. 8 İnce, esnek tüp
  9. 9 Tüpün ucundaki kamera
  10. 10 Endoskopun tutma yeri
Çizimin açıklaması

Baş ve boyun yandan, gövde önden görülüyor. Tüp ağızdan ya da burundan girer; boğazdan nefes borusuna değil, onun arkasındaki yemek borusuna geçer, bu yüzden işlem boyunca nefes alabilirsiniz. Oradan mideye iner ve midenin çıkışından onikiparmak bağırsağına ilerler; ucundaki kamera içeriyi görüntüler.

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Temsilî çizim, ölçekli değildir. Bu site için hazırlanmıştır.

Gastroskopi randevunuz varsa: Hazırlık için işlemi yapacak birimin size verdiği talimatı izleyin; talimatınız yoksa birime sorun[1]. Gebeyseniz ya da düzenli ilaç (örneğin kan sulandırıcı ya da şeker ilacı) kullanıyorsanız bunu talimatı alır almaz birime bildirin[1, 2, 3]. İlaçlarınızı birime ya da ilacı yazan hekime danışmadan bırakmayın[3, 4].

Gastroskopi (mide endoskopisi) nedir? Endoskopi ile aynı mı?

Gastroskopi (mide endoskopisi), ucunda küçük bir kamera bulunan ince ve esnek bir tüple yemek borusunun, midenin ve onikiparmak bağırsağının (ince bağırsağın ilk bölümü) içine bakılan bir incelemedir[1, 3]. Bu incelemenin tıptaki öbür adı özofagogastroduodenoskopidir[1, 2, 3]. Halk arasında "endoskopi" denince çoğunlukla bu inceleme kastedilir; oysa endoskopi, kalın bağırsağa bakılan kolonoskopi gibi benzer incelemelerin de genel adıdır.

Kamerayla iltihap, yara (ülser), polip ve tümör gibi sorunlar görülebilir[3]. Gerekirse aynı işlemde küçük doku parçası (biyopsi) alınabilir, polip çıkarılabilir, kanama durdurulabilir ya da daralmış bir yer genişletilebilir[1, 3].

Gastroskopi neden yapılır?

Hazımsızlık, yutma güçlüğü, karın ağrısı, siyah ve yapışkan dışkı ya da kan kusma gibi yakınmaların nedenini bulmak, sindirim sistemindeki bazı sorunları tedavi etmek ve mide ya da yemek borusu kanserini araştırmak için yapılır[1]. Hazımsızlığınızla birlikte ani ve belirgin bir mide-bağırsak kanaması (örneğin kan kusma) olursa 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin[15].

Yutma güçlüğünüz varsa ya da 55 yaş ve üstündeyseniz ve hazımsızlık, reflü ya da karnın üst kısmında ağrıyla birlikte kilo kaybediyorsanız gecikmeden bir hekime görünün: İngiliz kılavuzları bu durumlarda yemek borusu ve mide kanserinin hızla araştırılmasını ister[5, 6]. Ailenizde yemek borusu ya da mide kanseri varsa yaş sınırı daha düşüktür: İngiliz Gastroenteroloji Derneği, hazımsızlığı olan bu kişilerde 40 yaşın üstünde hızlı gastroskopi önerir[6]. Kuzey Amerika kılavuzu ise hazımsızlıkta gastroskopi için 60 yaşı esas alır ve kanser riski yüksek olanlarda daha erken yapılabileceğini belirtir[7].

Bu durumlar dışında hazımsızlığı olan çoğu kişide hemen gastroskopi gerekmez[6]. Kılavuzlar bu kişilerde önce mide mikrobunun (Helicobacter pylori) nefes ya da dışkı testiyle aranmasını ve varsa tedavi edilmesini, test olumsuzsa mide asidini azaltan bir ilacın denenmesini önerir[6, 7]. Hazımsızlık nedeniyle gastroskopi yapılanların yaklaşık 10'da 8'ine işlevsel hazımsızlık tanısı konur, yani yakınmaları açıklayan bir doku hastalığı bulunmaz[6]; kanser gibi ciddi bir bulgu çıkma olasılığı düşüktür[6].

Hekiminizin önerdiği gastroskopi yapılmazsa ülser ya da mide tümörü gibi hastalıkların tanısı gecikebilir[3].

Gastroskopi öncesi kaç saat aç kalınır, su içilir mi?

Birimin size söylediği açlık süresine uyun[1]. Avrupa endoskopi derneğine göre katı yiyecekler işlemden en az 6 saat, berrak sıvılar en az 2 saat önce kesilir[8]. Biriminiz daha uzun bir süre isteyebilir: Türk Gastroenteroloji Derneği'nin onam formu en az 8 saat açlık ister[3]; ağır ve yağlı bir yemekten sonra da 8 saat ya da daha uzun açlık gerekebilir[9].

Su, çay, kahve (beşte birine kadar süt katılabilir) ve posasız meyve suyu gibi berrak sıvılar işlemden 2 saat öncesine kadar içilebilir; süt ve sütlü içecekler için bu süre 6 saattir[9]. Kaynaklar su konusunda farklı şeyler söylediği için su içip içemeyeceğinizi birime sorun[1, 3, 9].

Gastroskopi çölyak hastalığını doğrulamak için yapılacaksa, sonucun yanlışlıkla normal çıkmaması için işlemden önceki en az 6 hafta boyunca günde birden fazla öğünde gluten içeren yiyecekler yemeye devam edin[2].

Tansiyon ilacı ve diğer ilaçlar içilir mi?

Kullandığınız bütün ilaçların listesini yanınıza alın ve birimin ilaçlarla ilgili talimatına uyun[1]. Tansiyon ilacı gibi düzenli ilaçlarınızı işlem sabahı nasıl alacağınızı, sigara içip içemeyeceğinizi ve tahlil gerekip gerekmediğini birime sorun.

Kan sulandırıcılarla ne yapılacağı ilaca ve yapılacak işleme göre değişir; İngiliz ve Avrupa derneklerinin ortak kılavuzu ile Türk onam formu da farklı öneriler verir[3, 4]. İlacı bırakmak inme gibi pıhtı sorunlarının, sürdürmek de kanamanın riskini taşır[4]. Ne yapacağınıza birim ya da ilacı yazan hekim sizinle konuşarak karar verir; bir değişiklik gerekirse ne zaman ne yapacağınız size yazılı ve sözlü olarak anlatılmalıdır[2, 3, 4].

Şeker ilacı ya da kilo vermek için ilaç (iğneler dahil) kullanıyorsanız bunu da birime söyleyin[1, 10]. GLP-1 ilaçlarının ameliyat ve endoskopi öncesindeki yeri. Sigara ya da alkol kullanıyorsanız, horluyorsanız ya da uykuda soluğunuz duruyorsa (uyku apnesi), bir ilaca alerjiniz varsa, ağrı kesici kullanıyorsanız ya da daha önce sakinleştirici ilaç veya narkozla sorun yaşadıysanız bunları da söyleyin; bunlar sakinleştirici ilacı etkileyebilir[3, 11].

Gastroskopi nasıl yapılır, ne kadar sürer?

İşlemi kolaylaştırmak için boğazınızı uyuşturan bir sprey, kolunuzdaki ince bir tüpten verilen ve gevşemenizi sağlayan sakinleştirici bir ilaç ya da ikisi birden önerilebilir[1, 2]. Sakinleştirici ilaç olmadan, yalnız spreyle de yapılabilir[3, 10]; hangisinin seçileceğine siz ve hekiminiz birlikte karar verirsiniz[10, 11]. Onam formuna göre sakinleştirici ilaç sizi yarı uykulu hâle getirir: bilinciniz tamamen kaybolmaz, ama çoğu zaman işlemi sonradan ayrıntılı hatırlamazsınız[3].

Takma diş ve gözlük varsa çıkarılır, sol yanınıza yatarsınız[3]. Tüp ağzınızdan ya da burnunuzdan girip boğazınızdan midenize ilerler[1]. Ağızdan girilecekse ağzınızın açık kalması için bir ağızlık yerleştirilir[3]. Tüp mideye ulaşana kadar kusacakmış gibi olabilirsiniz; sakinleştirici ilaç bunu önlemeye yardım eder[1]. Mide havayla şişirildiği için şişkinlik hissedebilir, birkaç kez geğirebilirsiniz[1]. İşlem boyunca rahatça nefes alabilirsiniz[3]. Parça alınırken bir şey hissetmezsiniz[1]. Rahatsızlık olabilir; istediğiniz an işlemin durdurulmasını isteyebilirsiniz[1, 11].

İki yatay çizim alt alta; ikisinde de aynı kişi, alçak ve sade bir muayene yatağında sol yanına yatmış: başı sağda, ince bir yastıkta, yüzü izleyiciye dönük, gözleri kapalı, dudakları hafif aralık; sade, açık mavi bir önlük giymiş, dizleri hafif bükülü, üstteki bacağı alttakinin üzerinde. Vücudun içinden yalnızca yemek borusu, ağzın arkasındaki huni biçimli boğaz ve mide soluk biçimde görünüyor; mide, vücudun yatağa yakın yanında. Üstteki kolun ön kolunda, küçük şeffaf bir bantla tutturulmuş, ucunda küçük renkli bir başlık bulunan kısa, ince bir tüp var; ona bir şey takılı değil. Üstteki çizimde küçük, ince bir sprey şişesi elsiz olarak boynun önünde, ağzın yakınında dik duruyor; namlusu dudaklarla aynı hizada; namludan aralık dudaklara doğru, içinde ince damlacıklar olan mavimsi bir sis bulutu gidiyor; tüp yok. Alttaki çizimde sprey yok: ağzın hemen üstünde, havada, elsiz olarak duran gri bir endoskop tutma yeri var (üst üste iki yuvarlak düğme: üstte küçük, altında büyük olan; en altta kısa, sivrilen bir uç); ondan çıkan, her yerinde aynı kalınlıkta, koyu gri, ince tüp yumuşak, S biçimli bir eğriyle aşağı inip dudaklar arasındaki açık renkli, halka biçimli bir ağızlıktan ağza giriyor, ağızlıktan sonra geniş ve yumuşak bir kavisle sola dönüp ağzın arkasındaki boğazdan geçiyor, yemek borusu boyunca vücudun içinde ilerliyor ve midenin içinde yuvarlak bir uçla bitiyor; ucun önünde küçük, yumuşak, soluk sarı bir ışık var. Çizimlerde doktor, hemşire, el, ekran, kan ve yazı yok.
Büyüt

Ayrıntıları görmek için çizimi sağa veya sola kaydırın. Klavyede ok tuşlarını kullanabilirsiniz.

İki yatay çizim alt alta; ikisinde de aynı kişi, alçak ve sade bir muayene yatağında sol yanına yatmış: başı sağda, ince bir yastıkta, yüzü izleyiciye dönük, gözleri kapalı, dudakları hafif aralık; sade, açık mavi bir önlük giymiş, dizleri hafif bükülü, üstteki bacağı alttakinin üzerinde. Vücudun içinden yalnızca yemek borusu, ağzın arkasındaki huni biçimli boğaz ve mide soluk biçimde görünüyor; mide, vücudun yatağa yakın yanında. Üstteki kolun ön kolunda, küçük şeffaf bir bantla tutturulmuş, ucunda küçük renkli bir başlık bulunan kısa, ince bir tüp var; ona bir şey takılı değil. Üstteki çizimde küçük, ince bir sprey şişesi elsiz olarak boynun önünde, ağzın yakınında dik duruyor; namlusu dudaklarla aynı hizada; namludan aralık dudaklara doğru, içinde ince damlacıklar olan mavimsi bir sis bulutu gidiyor; tüp yok. Alttaki çizimde sprey yok: ağzın hemen üstünde, havada, elsiz olarak duran gri bir endoskop tutma yeri var (üst üste iki yuvarlak düğme: üstte küçük, altında büyük olan; en altta kısa, sivrilen bir uç); ondan çıkan, her yerinde aynı kalınlıkta, koyu gri, ince tüp yumuşak, S biçimli bir eğriyle aşağı inip dudaklar arasındaki açık renkli, halka biçimli bir ağızlıktan ağza giriyor, ağızlıktan sonra geniş ve yumuşak bir kavisle sola dönüp ağzın arkasındaki boğazdan geçiyor, yemek borusu boyunca vücudun içinde ilerliyor ve midenin içinde yuvarlak bir uçla bitiyor; ucun önünde küçük, yumuşak, soluk sarı bir ışık var. Çizimlerde doktor, hemşire, el, ekran, kan ve yazı yok.
  1. 1 Boğazı uyuşturan sprey
  2. 2 Koldaki ince tüp
  3. 3 İnce, esnek tüp
  4. 4 Ağızlık
  5. 5 Yemek borusu
  6. 6 Mide
  7. 7 Tüpün ucundaki kamera
  8. 8 Endoskopun tutma yeri
Çizimin açıklaması

Sol yanınıza yatarsınız. Üstte boğazı uyuşturan sprey görülür; kolunuzdaki ince tüp, sakinleştirici ilacın verildiği yerdir. Altta ince, esnek tüp ağızlıktan girer, boğazınızdan yemek borusuna ve mideye ilerler; ucundaki kamera içeriyi görüntüler.

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Temsilî çizim, ölçekli değildir. Bu site için hazırlanmıştır.

Hekim ya da hemşire sonucu siz birimden ayrılmadan anlatabilir; parça alındıysa onun sonucunu ayrıca beklersiniz[1]. Bu sonuç size söylenen sürede gelmezse birimi arayın[16].

Gastroskopi kaç dakika sürer?

İşlemin süresi kaynağa göre farklı verilir: Türk onam formu ortalama 5–10 dakika[3], İngiltere'nin hasta bilgilendirme sayfası 15–45 dakika der[1]. Avrupa endoskopi derneği ise tanı amaçlı incelemede tüpün en az 7 dakika içeride kalmasını ister[8]. Birimde geçireceğiniz toplam süre daha uzundur: İngiltere'deki hasta sayfasına göre gelişten eve dönüşe kadar yaklaşık 4 saat sürebilir[1].

Gastroskopi sonrası ne zaman yenir, nelere dikkat edilir?

Boğazınıza sprey sıkıldıysa uyuşukluk geçene kadar, yaklaşık 1 saat, bir şey yiyip içmeyin[1, 3]. Yalnız sakinleştirici aldıysanız 30–45 dakika bekleyin; birim başka türlü söylemediyse, yutkunmanız normale dönünce yiyip içebilirsiniz[16]. Sakinleştirici ilaç aldıysanız sizi eve biri götürmeli ve 24 saat yanınızda kalmalıdır[1, 3, 10]. Bu 24 saat içinde alkol içmeyin, araç ve makine kullanmayın, önemli belgeler imzalamayın[1]. Uyku ilacı da almayın[16]; düzenli kullanıyorsanız bunu işlemden önce birime söyleyin ve verdiği talimata uyun[1].

Karnınızda ve boğazınızda biraz ağrı olabilir; bu olağandır[1]. Karın ağrısı çoğu zaman birkaç saatte geçer[1]; boğaz ağrısı genellikle 2 gün içinde hafifler[16]. Şişkinlik, gaz çıkardıkça azalır[3]. Boğazınızın tahriş olması ya da alınan parçalar nedeniyle ağızdan çok az kan gelebilir[3]. Karnınızdaki şişkinlik veya ağrı 24 saatten uzun sürerse ya da kusarsanız işlemin yapıldığı birimi hemen arayın; ulaşamazsanız acil servise başvurun[3, 16]. Birimden ayrılmadan yazılı bilgi ve bir telefon numarası isteyin[10].

Gastroskopinin riskleri nelerdir?

Gastroskopinin riski düşüktür, ama yok değildir[3, 12]. Büyük çalışmalarda istenmeyen bir olay 200 işlemde 1 ile 10.000 işlemde 1 arasında, ölüm ise hiç görülmemesinden 2.000 işlemde 1'e kadar değişen oranlarda bildirilmiştir[12]. Bu olayların yüzde 60'a varan bölümü sakinleştirici ve ağrı kesici ilaçla ilgili kalp ve solunum sorunlarıdır; önceden kalp ya da akciğer hastalığı olanlarda ve ileri yaşta bu risk daha yüksektir[12]. Delinme 2.500 işlemde 1 ile 11.000 işlemde 1 arasında bildirilmiştir; yalnız bakı amaçlı gastroskopide önemli bir kanama seyrektir[12]. Polip çıkarma, darlık genişletme ya da kanama durdurma gibi işlemlerde kanama ve delinme riski artabilir[3]; kanama 1–2 hafta sonra da olabilir[4]. Çok seyrek olarak dişler zarar görebilir[3, 13]; sallanan dişiniz varsa önceden söyleyin[13]. Burundan girilirse burun kanayabilir; ağır ya da sık burun kanaması, burun ameliyatı ya da yaralanması geçirdiyseniz önceden söyleyin[13]. Gastroskopi her hastalığı gösteremeyebilir: bir araştırma derlemesinde üst sindirim sistemi kanserlerinin yaklaşık 10'da 1'inin tanıdan önceki 3 yıl içindeki gastroskopide gözden kaçtığı bildirilmiştir[13]; yakınmanız sürer ya da artarsa yeniden hekime görünün[5].

Gastroskopiye hangi bölüm bakar?

Gastroskopiyi gastroenteroloji uzmanları yapar; Türkiye'de bu konuda eğitim almış genel cerrahi uzmanları da yapabilir[14]. Hazımsızlık gibi yakınmalarda ilk değerlendirmeyi aile hekiminiz ya da iş yeri hekiminiz yapabilir[6]; gerekli görürse sizi uygun bölüme yönlendirebilir.

Kaynaklar

16
  1. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Hizmeti). Gastroscopy: hasta bilgilendirme sayfası. Son gözden geçirme: 13 Ağustos 2026. Metin: www.nhs.uk.
  2. Beg S, Ragunath K, Wyman A, Banks M, Trudgill N, Pritchard DM, ve ark. Quality standards in upper gastrointestinal endoscopy: a position statement of the British Society of Gastroenterology (BSG) and Association of Upper Gastrointestinal Surgeons of Great Britain and Ireland (AUGIS). Gut. 2017;66(11):1886–1899. doi: 10.1136/gutjnl-2017-314109. PubMed: 28821598.
  3. Türk Gastroenteroloji Derneği. Üst gastrointestinal sistem endoskopisi (özofagogastroduodenoskopi) onam formu. Derneğin örnek onam formu (Word dosyası); bir kılavuz değildir, metninde tarih yoktur. Metin: tgd.org.tr.
  4. Veitch AM, Radaelli F, Alikhan R, Dumonceau JM, Eaton D, Jerrome J, ve ark. Endoscopy in patients on antiplatelet or anticoagulant therapy: British Society of Gastroenterology (BSG) and European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) guideline update. Gut. 2021;70(9):1611–1628. doi: 10.1136/gutjnl-2021-325184. PubMed: 34362780.
  5. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Suspected cancer: recognition and referral (NG12). Yayım: 23 Haziran 2015; son güncelleme: 15 Nisan 2026. Metin: www.nice.org.uk.
  6. Black CJ, Paine PA, Agrawal A, Aziz I, Eugenicos MP, Houghton LA, ve ark. British Society of Gastroenterology guidelines on the management of functional dyspepsia. Gut. 2022;71(9):1697–1723. doi: 10.1136/gutjnl-2022-327737. PubMed: 35798375.
  7. Moayyedi P, Lacy BE, Andrews CN, Enns RA, Howden CW, Vakil N. ACG and CAG Clinical Guideline: Management of Dyspepsia. Am J Gastroenterol. 2017;112(7):988–1013. (Öneriler, makalenin özetinden aktarıldı.) doi: 10.1038/ajg.2017.154. PubMed: 28631728.
  8. Areia M, Esposito G, Leclercq P, Romańczyk M, Zessner-Spitzenberg J, Delgado Guillena PG, ve ark. Performance measures for upper gastrointestinal endoscopy: a European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) Quality Improvement Initiative – Update 2025. Endoscopy. 2025;57(11):1268–1297. (Öneriler, makalenin özetinden aktarıldı.) doi: 10.1055/a-2674-4912. PubMed: 40934951.
  9. Rüggeberg A, El-Boghdadly K, Bilotta F, Vaz MD, Camilleri Podesta AM, Jammer I, ve ark. Peri-operative fasting in adults: an international, multidisciplinary consensus statement. Anaesthesia. 2026;81(6):840–851. (Anestezi alanında uluslararası uzlaşı bildirisi.) doi: 10.1111/anae.70130. PubMed: 41657234.
  10. Triantafyllou K, Tziatzios G, Tham TC, Beilenhoff U, Lorenzo-Zúñiga V, Pouw RE, ve ark. Sedation for gastrointestinal endoscopy: European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) and European Society of Gastroenterology and Endoscopy Nurses and Associates (ESGENA) Guideline. Endoscopy. 2026;58(10):1142–1179. (Öneriler, makalenin özetinden aktarıldı.) doi: 10.1055/a-2898-6540. PubMed: 42480549.
  11. ASGE Standards of Practice Committee; Early DS, Lightdale JR, Vargo JJ 2nd, Acosta RD, Chandrasekhara V, Chathadi KV, ve ark. Guidelines for sedation and anesthesia in GI endoscopy. Gastrointest Endosc. 2018;87(2):327–337. doi: 10.1016/j.gie.2017.07.018. PubMed: 29306520.
  12. ASGE Standards of Practice Committee; Ben-Menachem T, Decker GA, Early DS, Evans J, Fanelli RD, Fisher DA, ve ark. Adverse events of upper GI endoscopy. Gastrointest Endosc. 2012;76(4):707–718. doi: 10.1016/j.gie.2012.03.252. PubMed: 22985638.
  13. Waddingham W, Kamran U, Kumar B, Trudgill NJ, Tsiamoulos ZP, Banks M. Complications of diagnostic upper Gastrointestinal endoscopy: common and rare – recognition, assessment and management. BMJ Open Gastroenterol. 2022;9(1):e000688. (Derleme; kılavuz değildir.) doi: 10.1136/bmjgast-2021-000688. PubMed: 36572454.
  14. Türk Cerrahi Derneği. Endoskopi hakkında bilgilendirme (derneğin üyelerine duyurusu; tarihsiz). Metin: www.turkcer.org.tr.
  15. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Gastro-oesophageal reflux disease and dyspepsia in adults: investigation and management (CG184). Yayım: 3 Eylül 2014; son güncelleme: 18 Ekim 2019. Metin: www.nice.org.uk.
  16. Guy's and St Thomas' NHS Foundation Trust (Londra). After a gastroscopy (gastroskopiden sonra): hasta bilgilendirme sayfası, 4846/VER4. Son gözden geçirme: Nisan 2026. Erişim: 29 Eylül 2026. Metin: www.guysandstthomas.nhs.uk.

Tıbbi gözden geçirme: Op. Dr. Ömer Seyfullah Hasıripi,

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; muayenenin yerini tutmaz. Şikâyetiniz için bir hekime başvurun.